Fakty prawne
FAKTY PRAWNE to wydarzenia z którymi wiąże się powstanie, zmiana, ustanie stosunku prawnego. Fakty prawne można podzielić na:
I. Zdarzenia prawne – są to wszystkie fakty prawne niezależne od woli podmiotu np.: śmierć, powódź, pożar, upływ czasu;
II. Zachowania prawne – to fakty prawne zależne od woli człowieka, będące konsekwencją jego zachowań, które mogą mieć różną postać. Z tego względu zachowania dzielimy na dalsze dwie grupy:
1. Czynności konwencjonalne. W ramach czynności konwencjonalnych wyróżniamy:
a. czynności prawne
b. akty tworzenia prawa
c. akty stosowania prawa
- wyroki sądowe
- decyzje administracyjne
2. Inne czyny. W ramach czynów wyróżniamy:
a. czyny zgodne z prawem
- nakazane
- dozwolone
b. czyny niedozwolone
Ad. II. 1. a czynności prawne - jest to działanie/działania, którego/-ych istotą jest oświadczenie woli danej osoby, zmierzające do wywołania skutku prawnego w postaci powstania, zmiany, wygaśnięcia stosunku prawnego. Na czynność prawną składa się co najmniej jedno oświadczenie woli, wówczas mamy do czynienia z jednostronną czynności prawną np.: sporządzenie testamentu; często jednak mamy do czynienia oświadczeniami woli wielu osób np.: czynność prawna kupna – sprzedaży, pożyczki. Są tą czynności prawne dwustronne albo wielostronne;
Oświadczenie woli jest kluczowym elementem czynności prawnej. Aby było ono skuteczne musi ono dotrzeć do adresata (czyli do osoby do której było skierowane). Oświadczenie woli może być ustne, pisemne, wyraźne, dorozumiane.
Oświadczenie woli może być obarczone wadami dotyczącymi samego aktu woli (art.82-86 KC):
Brak świadomości lub brak swobody w wyrażaniu woli, pozorność oświadczenia woli, błąd co do istotnych elementów, złożenie oświadczenia woli pod groźbą.
I tak na przykład oświadczenie woli pod groźbą ( sprzedaż samochodu członkowi gangu, który sterroryzował właściciela grożąc mu że zrobi krzywdę jego dzieciom jeśli samochodu mu nie sprzeda ) jest bezwzględnie nieważne i nie powoduje zamierzonego skutku prawnego w postaci przeniesienia własności samochodu.